benri.jp
benri.jp

便利ジャパン

Ngữ pháp JLPT N1 「~や否や / ~や」

Ngay sau khi... / Vừa mới... thì đã... Diễn tả khoảnh khắc hành động hoặc sự việc vế trước xảy ra thì tình huống vế sau cũng tiếp nối ngay lập tức.

Cấp độ JLPT:N1
Mẫu ngữ pháp:~や否や / ~や
Câu hỏi liên quan:1câu

Câu hỏi mẫu

空が激しく光った(  )、大きな雷の音が響き渡った。

Lựa chọn

  1. や否や
  2. が早いか
  3. なり
  4. そばから

Đáp án đúng:1

Giải thích

【Kết nối】

V-u + や否や / や

【Ý nghĩa】

Ngay sau khi... / Vừa mới... thì đã... Diễn tả khoảnh khắc hành động hoặc sự việc vế trước xảy ra thì tình huống vế sau cũng tiếp nối ngay lập tức.

【Phân biệt】

1. Dùng để miêu tả trình tự của các sự thật khách quan. 2. Nội dung vế sau thường là những việc nảy sinh tự nhiên hoặc gây một chút bất ngờ. 3. Khác với 「~が早いか」, 「~や否や」 có thể dùng để miêu tả các hiện tượng tự nhiên (như sấm sét, mưa rơi). 4. Đây là văn phong viết, mang sắc thái căng thẳng hoặc tường thuật khách quan. Lưu ý: Vế sau không được là các câu mệnh lệnh, ý chí, phủ định hay kế hoạch.

【Ví dụ】

1. 帰宅するや否や、彼は冷たい水を一気に飲み干した。(Vừa về đến nhà, anh ta đã lập tức uống cạn cốc nước lạnh.)
2. 彼女は私の顔を見るや、何かを言いたそうに目を伏せた。(Vừa thấy mặt tôi, cô ấy đã cúi mặt xuống như muốn nói điều gì đó.)

【Giải thích câu hỏi】

Câu hỏi mô tả hiện tượng tự nhiên sấm sét xảy ra ngay sau khi trời chớp. Ngữ pháp dùng được cho hiện tượng tự nhiên và biểu thị tính tức thời là 「~や否や」.

Điểm học tập

  • Miêu tả sự kết nối tức thì của sự thật khách quan
  • Có thể dùng cho hiện tượng tự nhiên
  • Tuyệt đối không đi kèm mệnh lệnh, ý chí ở vế sau

FAQ

    • q: Có thể đổi 「~や」 và 「~や否や」 không?
    • a: Có thể. 「~ や」 mang tính chất văn học và giàu hình ảnh hơn, thường dùng trong tiểu thuyết.